Dünyada ilk: Ünlü mayın temizleme faresinin heykeli dikildi

Kamboçya’nın Siem Reap kentinde, ünlü mayın temizleme faresi Magawa için heykel dikildi. Altın madalya sahibi Magawa, kariyeri boyunca 100’den fazla mayın ve patlayıcı maddeyi tespit etmişti. Heykel, 4 Nisan Uluslararası Mayın Farkındalık Günü’nde açıldı ve dünyada bir fare için dikilmiş ilk anıt olma özelliği taşıyor.



Magawa, 141 bin metrekare araziyi temizledi
Afrika dev keseli sıçanı Magawa, 2016’da Belçika’daki Apopo yardım kuruluşu tarafından eğitildikten sonra Kamboçya’ya taşındı. Keskin koku alma duyusu sayesinde mayınları kısa sürede tespit etti; sadece 20 dakikada bir tenis kortu büyüklüğünde araziyi tarayabiliyordu. Toplamda 141 bin metrekare araziyi temizledi.
2020 yılında Magawa, "hayat kurtaran görevine olan bağlılığı" nedeniyle PDSA Altın Madalyası'na layık görüldü. Bu madalyayı, yardım kuruluşunun 77 yıllık tarihinde alan ilk fare oldu.

Kamboçya’da, kahramanlığı için altın madalya ile ödüllendirilen ünlü mayın bulucu fare Magava adına bir heykel yapıldı.
“Magava” lakaplı bu fare sekiz yıl yaşadı. 2016 yılından itibaren beş yıl boyunca Kamboçya’da 100’den fazla mayın ve patlayıcı cihazı bulmakta görev aldı. Onuruna yerel taştan bir heykel dikildi ve 4 Nisan — Uluslararası Mayın Farkındalık Günü arifesinde resmi olarak açıldı.
BM verilerine göre Kamboçya’daki mayınlar hâlâ ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bir milyondan fazla insan patlamamış mayınların bulunduğu bölgelerde yaşamaya ve çalışmaya devam ediyor.

2022’de hayatını kaybetti
2020’de “hayat kurtaran görevine bağlılığı” nedeniyle PDSA Altın Madalyası ile ödüllendirilen Magawa, bu madalyayı alan ilk fare oldu. Sekiz yaşına kadar yaşayan kahraman fare, 2022’de yaşlılığa bağlı sebeplerle hayatını kaybetti.

Apopo’nun Kamboçya program yöneticisi Michael Ryan, Magava heykelinin “uluslararası topluma burada hâlâ yapılması gereken işler olduğunu hatırlattığını” söyledi.

Kamboçya hükümeti 2030 yılına kadar mayınlardan arınmış bir ülke olmayı hedefliyor. Apopo ise 1990’lardandır “HeroRAT” adlı özel fareler yetiştiriyor. Hafif ağırlıkları mayınları patlatmaz ve bu nedenle insanlar için daha güvenlidir.

“Bu fareler tüberkülozu bile geleneksel laboratuvar yöntemlerinden daha hızlı tespit edebiliyor,” dedi Apopo. Ayrıca bu fareler Tanzanya’da kaçak vahşi yaşam ticaretiyle mücadelede kullanılıyor.

Apopo tarafından eğitilen bir diğer fare — Ronin, 2021’den beri 109 mayın ve 15 patlamamış mühimmat tespit ederek 2025’te yeni bir dünya rekoru kırdı. Preah Vihear eyaletindeki sonuçları Magava’nın önceki rekorunu aştı.