Resmi Gazete'de yayınlandı: Süresiz nafaka dönemi sona erdi
Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanmanın ardından verilen yoksulluk nafakasının süresiz talep edilebilmesine imkan tanıyan düzenlemeyi iptal etti. Karar Resmi Gazete'de yayımlandı. Yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmayan düzenleme, 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek.
Editör: Alanya Time - 1
30 Eylül 2026 - 10:43
Türkiye'de uzun yıllardır tartışılan süresiz nafaka konusunda kritik bir karar çıktı. Anayasa Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.
Kararın yürürlüğe girmesi için dokuz aylık süre tanındı. Buna göre iptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. Bu süre, ortaya çıkabilecek hukuki boşluğun giderilmesi amacıyla yeni bir yasal düzenleme yapılabilmesine imkan sağlayacak.
Süresiz nafaka kalktı mı? Kritik ayrıntı kararda
AYM'nin kararı yoksulluk nafakasının tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor. İptal edilen bölüm, nafakanın “süresiz olarak” talep edilebilmesini sağlayan ifade oldu.
Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması şartıyla diğer taraftan mali gücü oranında yoksulluk nafakası isteyebilmesine imkan tanıyor. Mevcut düzenlemede bu talebin “süresiz olarak” yapılabileceği belirtiliyor.
Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması ise yoksulluk nafakasına hükmedilmesi için aranan şartlar arasında bulunmuyor.
Nafakanın süresi nasıl belirlenecek?
AYM'nin iptal kararıyla birlikte yoksulluk nafakasının süresinin nasıl belirleneceği sorusu da gündeme geldi. İptal hükmünün dokuz ay sonra yürürlüğe girecek olması nedeniyle gözler bu süreçte yapılabilecek yeni yasal düzenlemeye çevrildi.
Kararın yürürlüğe girmesine kadar mevcut hüküm uygulanmaya devam edecek. Yeni dönemde nafakanın hangi sürelerle ve hangi ölçütler dikkate alınarak verileceğinin çerçevesinin ise yapılacak düzenlemeyle netleşmesi bekleniyor.
Mevcut nafaka kararları ne olacak?
Kararın ardından en fazla merak edilen konulardan biri de daha önce verilmiş süresiz nafaka kararlarının durumunun ne olacağı.
Anayasa'nın 153. maddesinde Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği hükme bağlanıyor. Bu nedenle mevcut nafaka kararlarının durumunun, yeni yasal düzenlemenin kapsamı ve bundan sonraki yargısal uygulamayla birlikte değerlendirilmesi gerekecek.
Dolayısıyla karar, halihazırda nafaka ödeyen herkesin yükümlülüğünün kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmiyor.
Yoksulluk nafakası nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin geçiminin desteklenmesini amaçlıyor. TMK'nın 175. maddesine göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması koşuluyla diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebiliyor.
Mevcut sistemde nafaka her koşulda ömür boyu devam etmiyor. Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesine göre irat biçiminde ödenen nafaka, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölmesi halinde kendiliğinden sona eriyor.
Nafaka alan kişinin evlenmeden başka biriyle fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi halinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabiliyor. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi halinde nafaka miktarının artırılması ya da azaltılması da mümkün.
Süresiz nafaka düzenlemesi 1988'de gelmişti
Türkiye'deki süresiz nafaka tartışmasının geçmişi 1980'li yıllara uzanıyor. Eski Medeni Kanun'da yoksulluk nafakası başlangıçta bir yıllık süreyle sınırlandırılmıştı.
Bu sınırlama 1988 yılında 3444 sayılı Kanun ile kaldırıldı ve nafakanın süresiz talep edilebilmesinin önü açıldı. 2001 yılında kabul edilen ve 2002'de yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu da “süresiz olarak” ifadesini korudu.
Böylece yaklaşık dört on yıldır hukuk ve siyaset gündeminde tartışılan süresiz yoksulluk nafakası konusunda yeni bir dönem başlamış oldu. İptal hükmünün yürürlüğe gireceği 30 Haziran 2027'ye kadar yapılacak düzenleme, yeni sistemin nasıl işleyeceğini belirleyecek.
Kararın yürürlüğe girmesi için dokuz aylık süre tanındı. Buna göre iptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. Bu süre, ortaya çıkabilecek hukuki boşluğun giderilmesi amacıyla yeni bir yasal düzenleme yapılabilmesine imkan sağlayacak.
Süresiz nafaka kalktı mı? Kritik ayrıntı kararda
AYM'nin kararı yoksulluk nafakasının tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor. İptal edilen bölüm, nafakanın “süresiz olarak” talep edilebilmesini sağlayan ifade oldu.
Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması şartıyla diğer taraftan mali gücü oranında yoksulluk nafakası isteyebilmesine imkan tanıyor. Mevcut düzenlemede bu talebin “süresiz olarak” yapılabileceği belirtiliyor.
Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması ise yoksulluk nafakasına hükmedilmesi için aranan şartlar arasında bulunmuyor.
Nafakanın süresi nasıl belirlenecek?
AYM'nin iptal kararıyla birlikte yoksulluk nafakasının süresinin nasıl belirleneceği sorusu da gündeme geldi. İptal hükmünün dokuz ay sonra yürürlüğe girecek olması nedeniyle gözler bu süreçte yapılabilecek yeni yasal düzenlemeye çevrildi.
Kararın yürürlüğe girmesine kadar mevcut hüküm uygulanmaya devam edecek. Yeni dönemde nafakanın hangi sürelerle ve hangi ölçütler dikkate alınarak verileceğinin çerçevesinin ise yapılacak düzenlemeyle netleşmesi bekleniyor.
Mevcut nafaka kararları ne olacak?
Kararın ardından en fazla merak edilen konulardan biri de daha önce verilmiş süresiz nafaka kararlarının durumunun ne olacağı.
Anayasa'nın 153. maddesinde Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği hükme bağlanıyor. Bu nedenle mevcut nafaka kararlarının durumunun, yeni yasal düzenlemenin kapsamı ve bundan sonraki yargısal uygulamayla birlikte değerlendirilmesi gerekecek.
Dolayısıyla karar, halihazırda nafaka ödeyen herkesin yükümlülüğünün kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmiyor.
Yoksulluk nafakası nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin geçiminin desteklenmesini amaçlıyor. TMK'nın 175. maddesine göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması koşuluyla diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebiliyor.
Mevcut sistemde nafaka her koşulda ömür boyu devam etmiyor. Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesine göre irat biçiminde ödenen nafaka, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölmesi halinde kendiliğinden sona eriyor.
Nafaka alan kişinin evlenmeden başka biriyle fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi halinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabiliyor. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi halinde nafaka miktarının artırılması ya da azaltılması da mümkün.
Süresiz nafaka düzenlemesi 1988'de gelmişti
Türkiye'deki süresiz nafaka tartışmasının geçmişi 1980'li yıllara uzanıyor. Eski Medeni Kanun'da yoksulluk nafakası başlangıçta bir yıllık süreyle sınırlandırılmıştı.
Bu sınırlama 1988 yılında 3444 sayılı Kanun ile kaldırıldı ve nafakanın süresiz talep edilebilmesinin önü açıldı. 2001 yılında kabul edilen ve 2002'de yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu da “süresiz olarak” ifadesini korudu.
Böylece yaklaşık dört on yıldır hukuk ve siyaset gündeminde tartışılan süresiz yoksulluk nafakası konusunda yeni bir dönem başlamış oldu. İptal hükmünün yürürlüğe gireceği 30 Haziran 2027'ye kadar yapılacak düzenleme, yeni sistemin nasıl işleyeceğini belirleyecek.
YORUMLAR