Havacılıkta yakıt krizi alarmı: 2 milyon koltuk programdan çıkarıldı, THY ilk sırada yer aldı

Küresel hava yolu şirketleri, yakıt arzına yönelik endişelerin artmasıyla birlikte mayıs ayı uçuş planlarında önemli değişikliklere gitti. Son iki hafta içinde toplam 2 milyon koltuk kapasitesi programlardan çıkarıldı.
Havacılık analiz firması Cirium’un verilerine göre, bu süreçte binlerce uçuş iptal edilirken bazı hatlarda yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla daha küçük ya da daha verimli uçakların kullanılmasına yönelindi.

Yakıt fiyatları ikiye katlandı, uçuşlar aksadı
Şubat ayı sonunda başlayan İran savaşıyla birlikte jet yakıtı fiyatları iki katına çıktı. Bu durum hava yollarını bilet fiyatlarını artırmaya zorlarken, Avrupa-Asya yolculuklarının üçte birinde bağlantı noktası olarak kullanılan Körfez havalimanlarının kapanması küresel seyahat düzenini ciddi biçimde bozdu.
İngiliz Financial Times gazetesinde bugün yayımlanan haber göre, Emirates, Etihad ve Qatar Airways gibi Körfez merkezli hava yolları, çatışmanın ilk haftalarında durdurdukları seferlerin ardından toparlanmaya çalışırken mayıs ayı tarifelerini yeniden düzenledi. Cirium verilerine göre bu düzenlemeler arasında çok sayıda uçuş iptali de yer aldı.



Havayolları uçuş planlarını yeniden şekillendiriyor
Verilere göre, tüm havayollarının mayıs ayında sunduğu toplam koltuk kapasitesi, nisan ayının ortasından sonuna kadar geçen sürede 132 milyondan 130 milyona geriledi.
British Airways, United, Air China ve Japonya’nın ANA şirketi dahil olmak üzere birçok uluslararası hava yolu da küresel seyahatte oluşan darboğazları hafifletmek amacıyla ağlarında önemli kapasite kesintileri ya da eklemeleri yaptı.
Havacılık analisti John Strickland, “Hiçbir Avrupalı havayolu, Körfez’den doğan talebi karşılamak için Asya’ya uçak gönderip, dönüş için yakıt bulamama riskiyle orada mahsur kalmak istemez” dedi.

Asya’da sefer kısıtlamaları gündemde
Strickland, jet yakıtı fiyatlarında dalgalanmaların geçmişte de yaşandığını ancak yakıt kıtlığı ihtimalinin bu ölçekte gündeme gelmediğini belirtti.
Air France, Singapur ve Tokyo Haneda’ya ek sefer düzenlememesi konusunda kendilerine talepte bulunulduğunu açıkladı. İki büyük Asya aktarma merkezi, jet yakıtı kullanımını sınırlamaya çalışıyor.
Bölge, yakıt arzındaki kesintiden en fazla etkilenen yerlerden biri oldu. Bunun nedeni, jet yakıtı tedarikinde Hürmüz Boğazı’na daha fazla bağımlı olması. Hürmüz Boğazı, İran saldırısı tehdidi ve ABD deniz ablukası nedeniyle büyük ölçüde durma noktasında bulunuyor.
Air France-KLM Üst Yöneticisi Ben Smith, “Bu akışların bozulması, küresel seyahat arzı ve talebinde ciddi dengesizlikler yarattı” değerlendirmesinde bulundu.



Uçuş iptalleri arttı
Seul Incheon Havalimanı’nın geçici CEO’su Bum-ho Kim ise çatışmanın başlamasından bu yana yakıtta “fiyat ve talep” baskısının çok daha belirgin hale geldiğini söyledi. Kim, “Yolcular için çözüm aramaya çalışıyoruz” dedi. Vietnam ise jet yakıtında halihazırda bazı karne uygulamalarına geçti.
Japon havayolları Avrupa’dan gelen talep artışından fayda sağlasa da daha yüksek yakıt maliyetleri konusunda uyarıda bulundu. ANA, gelecek mart ayına kadar yakıt için fazladan 650 milyon sterlin harcayacağını açıklarken, Japan Air kârının yüksek maliyetler nedeniyle beşte bir oranında düşeceğini bildirdi.
ABD’li Delta Air Lines, yakıt tasarrufu amacıyla ikinci çeyrekte uçuş ağının yüzde 3,5’ini iptal etti. EasyJet ve Virgin Atlantic de kriz sürecinde kârlılıklarına ilişkin uyarılarda bulundu.
Almanya merkezli Lufthansa, son aylarda en fazla iptale giden şirket oldu. Şirket, yakıt maliyetleri nedeniyle kârlılığını yitiren 20 bin uçuşu mayıs-ekim dönemi arasında programından çıkardı.

THY koltuk iptalinde ilk sırada yer aldı
Analistlerin uzun süreli Körfez kesintilerinden fayda sağlayabileceğini değerlendirdiği Türk Hava Yolları ise son iki haftada en fazla koltuk kapasitesi azaltan hava yolu firması oldu. İstanbul merkezli aktarma noktası tam kapasiteyle faaliyet göstermeyi sürdürse de şirket, yakıt kısıtlamalarının operasyonları üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Cirium verilerine göre, Air China en fazla koltuk iptali yapan ikinci şirket oldu. Havayolu, Chengdu-Pekin arasındaki iç hat seferleri dahil olmak üzere bazı uçuşları azalttı.
Emirates, çatışma öncesi kapasitesinin yaklaşık üçte ikisiyle faaliyet gösteriyor ancak yolcu sayıları daha düşük seyrediyor. Şirket, bazı önemli hatlarda kullanılan uçak sayısını azalttı. Dubai-Brisbane hattında 615 yolcuya kadar taşıyabilen çift katlı A380 uçaklarını kullanmayı sürdürürken, aynı hattan Boeing 777 uçaklarını çekti.



Havayolları maliyet baskısına karşı uçak tercihlerini değiştiriyor
Hem zayıflayan talep hem de artan maliyet baskısı, şirketleri bazı hatlarda daha küçük ya da daha yakıt verimli uçaklara yöneltti. Etihad, Abu Dabi-Hong Kong hattında yaklaşık 400 yolcu taşıyabilen Airbus A350 yerine, konfigürasyona bağlı olarak 220 ila 300 koltuk kapasiteli Boeing 787 kullanmaya başladı.
Buna karşılık, Avrupa ile Asya arasındaki doğrudan uçuşlara yönelik artan talebi karşılamak için bazı rotalarda daha büyük uçaklara geçildi. Air France, Mumbai hattında Boeing 777’nin daha büyük bir versiyonunu kullanmaya başlarken, Air China da Londra Heathrow-Pekin hattında daha büyük bir 777 tipi uçağı devreye aldı.