Suudi Arabistan'dan Türkiye ve Pakistan'a acil çağrı: 'Genelkurmay Başkanları toplansın, bize saldırıyorlar'

Suudi Arabistan, Husilerin Taif ve Yanbu'ya yönelik füze saldırılarının ardından Türkiye ve Pakistan ile acil genelkurmay başkanları toplantısı düzenlenmesi için harekete geçti. Tarihi henüz açıklanmayan toplantıda, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Riyad'a sağlanabilecek desteğin ele alınması bekleniyor.

Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının yoğunlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı yeni bir aşamaya taşıdı.
Üç ülkenin dışişleri bakanları, New York’ta gerçekleştirdikleri görüşmede genelkurmay başkanlarının acil olarak toplanmasına yönelik hazırlıkları ele aldı. Görüşmede, saldırılar karşısında Suudi Arabistan’a verilebilecek desteğin değerlendirilmesi kararlaştırıldı.
Genelkurmay başkanları acil toplanacak
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu dolayısıyla bulundukları New York’ta bir araya geldi.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre görüşmede, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın kurumsal yapılarının oluşturulmasında kaydedilen ilerleme ve üç ülke arasındaki güvenlik iş birliği değerlendirildi.
Bakanlar ayrıca Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan genelkurmay başkanlarının katılacağı acil toplantının hazırlıklarını görüştü. Toplantının tarihi ve düzenleneceği yer henüz açıklanmadı.
Askerî desteğin kapsamı belirsiz
Genelkurmay başkanlarının toplantısında, Mekke Anlaşması çerçevesinde Suudi Arabistan’a nasıl destek sağlanabileceğinin değerlendirilmesi bekleniyor.
Ancak muhtemel desteğin askerî birlik, hava savunma sistemi, istihbarat paylaşımı, lojistik kapasite veya teknik yardım şeklinde olup olmayacağına ilişkin resmî bir açıklama yapılmadı.
Türkiye veya Pakistan’ın Suudi Arabistan’a asker göndermesine yönelik alınmış ve kamuoyuna açıklanmış bir karar da bulunmuyor. Toplantı çağrısı, bu aşamada seçeneklerin ve anlaşma mekanizmalarının değerlendirilmesini ifade ediyor.
Altı balistik füze düşürüldü
Acil toplantı hazırlığı, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının yeniden yoğunlaştığı bir dönemde gündeme geldi.
Suudi Arabistan öncülüğündeki Yemen koalisyonunun sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, 24 Eylül Perşembe günü Yemen’den Taif ve Yanbu’ya yönelen altı balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini açıkladı.
El-Maliki, saldırı girişiminin engellendiğini ve Husilerin gerilimi tırmandıran eylemlerine kararlılıkla karşılık verileceğini söyledi. Füzelerin engellenmesi sırasında hasar veya can kaybı yaşanıp yaşanmadığına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Husi saldırıları Riyad’a kadar ulaştı
Suudi Arabistan, 19 Eylül’de de başkent Riyad’a yönelen bir balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıklamıştı.
Husiler aynı dönemde Riyad’daki bazı noktalar ile Yanbu’daki petrol altyapısını hedef aldıklarını ileri sürdü. Suudi makamları Riyad’a yönelik füzenin düşürüldüğünü doğrularken Husilerin hedeflere ilişkin bütün iddiaları bağımsız kaynaklarca teyit edilemedi.
Saldırıların Suudi kentleri, enerji altyapısı ve Kızıldeniz’deki deniz trafiği üzerindeki tehdidi artırması, üçlü savunma anlaşmasının uygulanmasına ilişkin tartışmaları da hızlandırdı.
Mekke Anlaşması ne öngörüyor?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026’da imzalandı.
Anlaşmaya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif imza attı.
Ortak savunma hükmüne göre taraflardan birine yönelik silahlı saldırı, üç ülkeye birden yapılmış saldırı olarak kabul ediliyor. Anlaşma ayrıca savunma sanayisi, askerî eğitim, teknoloji geliştirme ve terörle mücadele dâhil farklı alanlarda iş birliğinin geliştirilmesini öngörüyor.
Mekke Anlaşması ilk ciddi sınavında
Husi saldırıları ve ardından gelen acil toplantı çağrısı, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın kriz ortamındaki ilk önemli sınavlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Bununla birlikte anlaşmanın ortak bir askerî müdahaleyi otomatik olarak başlatıp başlatmayacağı, taraf ülkelerdeki hukuk ve onay süreçleri ile siyasi kararlara bağlı bulunuyor.
Indian Express’te yayımlanan bir analizde de Husi saldırılarının anlaşmanın uygulanabilirliğini test ettiği savunuldu. Ancak bu yorum üç ülke hükümetinin resmî tanımlaması değil, haber kuruluşunun analitik değerlendirmesi niteliğinde.
Hakan Fidan: Anlaşmanın arkasındayız
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 19 Eylül’de yaptığı açıklamada Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların ülkenin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini hedef aldığını söyledi.
Üç ülkenin birbirlerine karşı müttefiklik sorumluluğu bulunduğunu belirten Fidan, Suudi Arabistan’ın özellikle teknik alanlardaki askerî ihtiyaçlarının Türkiye tarafından karşılanabileceğini ifade etti.
Fidan, Türkiye’nin imzaladığı anlaşmanın arkasında olduğunu vurgulayarak, “Bunu da karşılama yönünde bir sıkıntımız olmaz” dedi.
İlk toplantı İstanbul’da yapılmıştı
Mekke Anlaşması kapsamında oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesinin ilk toplantısı 31 Ağustos’ta İstanbul’da gerçekleştirildi.
Toplantıya üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile askerî komuta kademesinden yetkililer katıldı. Görüşmelerde kalıcı sekretaryanın oluşturulması ve savunma iş birliğinin kurumsallaştırılması ele alındı.
Planlanan acil genelkurmay toplantısında ise saldırılar karşısında hangi ortak savunma mekanizmalarının devreye alınabileceği değerlendirilecek. Toplantıdan çıkacak kararlar, üçlü anlaşmanın sahadaki uygulama biçimini de belirleyebilir.