İran'daki protestoların bilançosu ağırlaşıyor: Ölü sayısı 2 bin 615'e yükseldi
İran'da Aralık ayında Tahran'da başlayan ve ardından ülkenin birçok kentine yayılan protesto gösterilerin dönüştüğü kargaşa ve şiddet olayları ile ilgili tüyler ürpertici bilanço ortaya çıktı.
İran'da geçtiğimiz 28 Aralık’ta hayat pahalılığına tepki olarak başlayan ve hükümet karşıtı protestolara dönüşen kitlesel gösterilerin yankıları sürerken, ABD merkezli sivil toplum örgütü İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA) protestoların bilançosuna dair yeni açıklama yaptı. HRA’nın paylaştığı verilere göre; gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısı en az 2 bin 615’e yükseldi. Ölenlerin 2 bin 435’inin protestocu, 13’ünün 18 yaş altı çocuk olduğu aktarılırken, protestocu olmayan tarafsız 14 sivilin de hayatını kaybettiği kaydedildi. Ayrıca toplam 153 güvenlik gücü personeli ile sivil hükümet destekçisinin öldüğü ifade edildi. HRA’nın 882 harici ölüm vakası ile ilgili incelemeyi sürdürdüğü belirtilirken, en az 2 bin 54 kişinin de ciddi şekilde yaralandığı aktarıldı. 31 eyaletteki 187 şehre yayılan 617 protesto gösterisinde 18 bin 470 kişinin tutuklandığı bilgisi paylaşıldı.
Ölü ve yaralı sayısı artıyor
HRA’dan dün yapılan açıklamada, protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı en az 2 bin 571, tutuklananların sayısı ise 18 bin 434 olarak açıklanmıştı. Yaralı sayısının ise bin 134 olduğu kaydedilmişti.
İranlı bir diplomatik kaynağın Sputnik İran'a yaptığı açıklamada, İran'da kargaşayı kışkırtanlara polis karakollarına saldırılar ve devlet araçlarının yakılması karşılığında 300 ila 600 dolar arasında para ödülü verildiğini söyledi. Kaynağa göre, failleri yakalama ve tutuklama operasyonlarından, yapılan sorgular ve terörist unsurlardan alınan itiraflar sonunda, 15 Ocak 2026 itibariyle şu sonuçlar elde edildi:
İnsanların sırtından vurulması: Kargaşada öldürülenlerin büyük bir kısmı bu ajanlar tarafından sırtından vuruldu.
Polise yönelik şiddet: Bazı İranlı polis mensuplarının başları kesildi.
Diri diri yakılma: İnsanların diri diri yakıldığı vakalar tespit edildi.
Altyapıya yönelik saldırılar: Kamu alanları, hükümet binaları ve polis merkezleri topluca ateşe verildi. İslamabad Garb’da postane binası yakıldı.
Özel mülke zarar verilmesi: Sivillerin dükkanları ve evleri ateşe verildi. Bazı şehirlerde yaklaşık 200 dükkan yakıldı.
Girişimcilere yönelik tehditler: İş yerlerini kapatmayı reddeden dükkan sahipleri kundaklama tehditleriyle karşı karşıya kaldı.
İtfaiyecilere yönelik saldırılar: 53 itfaiye aracı saldırıya uğradı, bunlardan 8'i tamamen kullanılamaz hale geldi.
Ambulanslara yönelik saldırılar: Üç günde 180 ambulans aracı yakıldı.
Başkentteki hasar: Sadece Tahran'da 26 banka ve 25 cami ateşe verildi.
Dini mekanlara saldırılar: Ülke genelinde saldırıya uğrayan 53 cami ateşe verildi; bu sadece İran'da değil, tüm Müslüman ülkelerde eşi benzeri görülmemiş bir şey.
Yaralılara yönelik şiddet: Yaralılar öldürülüyordu. Olaylardan birinde insanlar, yaralıları hastaneye götürmeye çalışırken bir grup ‘gönüllü’ yardım teklif etti, ancak daha sonra 11 yaralı başlarından vurularak öldürülmüş halde bulundu.
Para ödülleri: Polis karakoluna saldırı için faillere 600 dolar, devlet aracının yakılması için ise 300 dolar ödül veriliyordu. Bu ödemelerin yapıldığına dair belgeler mevcut.
Diğer yandan İran Savunma Bakanı Aziz Nasırzade yaptığı açıklamada ayaklanmalara katılanların öldürme ve kundaklama karşılığında aldığı para ödüllerini ayrıntıl bir şekilde sıraladı.
Nasırzade, “Toplantılarda (protestocuların İran'daki durumu kötüleştirme planlarını tartıştığı yerlerde) İran'da sabotaj eylemleri gerçekleştirmenin ödüllere bile belirlendi. Bir kişiyi öldürmek - 500 milyon tuman (3.448 dolar), araç yakmak - 200 milyon tuman (1.379 dolar), polis karakolu yakmak - 80 milyon tuman (551 dolar), vandalizm eylemi gerçekleştirmek - 15 milyon tuman (103 dolar)” diye konuştu.
Silah dağıtımı: Halka silah dağıtıldığına dair video görüntüleri mevcut. Silahlı teröristlerden 1.300'den fazla ateşli silah ele geçirildi.
IŞİD* yöntemleri: Terörist davranışlar barbarlık, zulüm ve korku ile dehşet salma üzerine kurulu IŞİD modelinin bir taklididir.
* Rusya’da yasaklı olan terör örgütü