Fitch'den Türkiye açıklaması: Fon krizi nedeniyle sistemik risk beklemiyoruz

Türkiye'de 131 yatırım fonunun tasfiye sürecine girmesiyle patlak veren fon krizi sonrası, S&P, Fitch, Moody's, FTSE Russell ve JPMorgan'dan kritik açıklamalar geldi. Eylül ve Ekim aylarında yayımlanan raporlarda, krizin sistemik bir şoka dönüşmediği vurgulanırken, ülkenin kredi notu ve piyasa statüsünün akıbeti belli oldu.

Türkiye'de 131 yatırım fonunun tasfiyesiyle başlayan ve finans piyasalarında derin bir belirsizlik yaratan fon krizi, uluslararası finans dünyasının yakın takibine girdi. Dünyanın en büyük finans kuruluşları, Eylül sonu ve Ekim ayı başında peş peşe yayımladıkları raporlarla krizin Türkiye ekonomisi üzerindeki potansiyel tahribatını mercek altına aldı. Genel kanı şimdilik finansal bir çöküşe işaret etmese de, dev kurumların satır aralarındaki uyarılar perde arkasında farklı risklerin belirdiğini gösteriyor.
Kredi notu düşecek mi? Üç büyüklerden ortak mesaj
Krizin ardından ilk kritik sinyal 29 Eylül'de Fitch Ratings cephesinden geldi. Fitch Ratings Türkiye'den Sorumlu Ülke Derecelendirme Kıdemli Direktörü Douglas Winslow, yaşananları negatif bir gelişme olarak tanımlasa da mevcut aşamada Türkiye'nin kredi notu üzerinde bir etki beklemediklerini açıkladı. Winslow, döviz rezervlerindeki iyileşmenin dış şoklara karşı güçlü bir tampon oluşturduğunu vurgulayarak, finansal sistem açısından sistemik risk beklemiyoruz mesajını verdi.
Fitch'in hemen ardından 2 Ekim'de sahneye çıkan S&P Global Ratings, krizin bulaşıcılık potansiyeline odaklandı. S&P Lider Analisti Karen Vartapetov, gelişmelerin izole kalması ve dolarizasyon baskısının oluşmaması halinde kredi notu üzerinde aşağı yönlü bir baskı beklemediklerini duyurdu. Vartapetov, yetkililerin aldığı önlemleri "hızlı ve ikna edici" bularak, bankacılık sektöründe likidite sorunu yaşanmadığını ve durumun izole kaldığını belirtti.
Aynı gün değerlendirmesini paylaşan Moody’s Ratings ise hazırladığı raporda, fon kaçışı krizinden kaynaklanan kredi riskini sınırlı olarak nitelendirdi. Ancak Moody's, diğer derecelendirme kuruluşlarından farklı olarak krizin gün yüzüne çıkardığı gözetim ve denetim sorunlarına özel bir vurgu yaparak, piyasadaki denetim mekanizmalarının acilen artırılması gerektiği uyarısında bulundu.
Küresel piyasalar i̇çin kritik statü korundu mu?
Kredi derecelendirme devlerinin kısmi "güven" mesajlarının ardından, gözler uluslararası endeks sağlayıcısı FTSE Russell'a çevrilmişti. Beklenen kritik karar 6 Ekim'de açıklandı. Kurum, yaşanan fon krizine rağmen Türkiye'yi olası statü değişikliklerinin takip edildiği izleme listesine dahil etmedi.
Alınan bu kararla birlikte Türkiye, FTSE Russell sistemindeki kritik "İleri Gelişen Piyasa" (Advanced Emerging) statüsünü korumayı başardı. Konuyla ilgili değerlendirme yapan FTSE Russell CEO'su Fiona Bassett, ülke sınıflandırma sistemlerinin temelinde küresel yatırımcılar için piyasalara erişilebilirliğin yattığına dikkat çekerek Türkiye'nin konumunu şimdilik sağlama aldığını teyit etti.
JPMorgan'dan uyarı: Büyüme etkilenecek mi?
Kredi derecelendirme kuruluşları finansal sisteme ve kredi notuna odaklanırken, ABD'nin dev yatırım bankası JPMorgan madalyonun diğer yüzüne, yani reel ekonomiye dikkat çekti. Kurum, Türkiye'deki fon sektöründe yaşanan çalkantının, sadece finansal bir sarsıntı olarak kalmayabileceğini öne sürdü.
JPMorgan analistleri, krizin dalga boyunun genişleyerek 2026'nın dördüncü çeyreğinde ekonomik faaliyetleri sınırlı şekilde baskılamasını beklediklerini raporladı. Banka, bu gelişmelerin ardından zedelenen yatırımcı güveninin, orta vadede doğrudan ekonomik büyümeye etki edebilecek sinsi bir tehdit barındırdığı uyarısında bulundu.